|
emmeye başlayan kene, ağız kısmındaki
hortumunu cilt içine sokar ve doyuncaya kadar çıkartmaz. Bu
hortum, geri çıkışı engellemek için çıkıntılar içerdiğinden
kolay çıkmaz. Bu nedenle keneyi çıkartmak için zorlamamak
gerekir. Çok zorlandığında sıvıyı erken salgılayıp virüsü
bulaştırabilir veya boru kısmı koparak cilt içinde
kalabilir. Ayrıca, zorlama kenenin patlayarak enfekte sıvı ve kanının
cildimizdeki çiziklerden ya da gözümüze sıçrayarak
bulaşmasına yol açabilir. Bu nedenle vücuda yapışık kene
görüldüğünde bir cımbızla ağız kısmından tutularak yavaşça
sağa-sola oynatılıp bir vida gibi çıkartılmaya çalışmalı ya
da bir sağlık kurumuna başvurularak çıkartılması
sağlanmalıdır.
Hastalık oluşması ve bulguları:
Hastalık genellikle kene ısırığı ile virüsün bulaşmasından
1-3 gün sonra ortaya çıkar. Bu süre en fazla 9 güne kadar
uzayabilir. Hasta hayvanın kan ve vücut sıvıları bulaşmış
ise bu durumda hastalığın ortaya çıkışı 13 güne kadar
uzayabilmektedir.
Ateş, kırıklık, baş ağrısı, halsizlik, aşırı duyarlılık,
kol, bacak ve sırtta şiddetli ağrı ve belirgin iştahsızlık
bulguları ile başlar. Bazen kusma, karın ağrısı ve ishal
olabilir.
İlk günlerde yüz ve göğüste küçük cilt altı kanamaları,
gözlerde kızarıklık, gövde, kol ve bacaklarda bir yere
çarpmış gibi cilt altı kanamalar oluşabilir.
Burun kanaması, kanlı kusma, kanlı dışkılama, kanlı idrar
görülebilir. Vajinal kanamaya da rastlanabilir.
Ağır olgularda hepatit, karaciğer, böbrek, akciğer
yetmezlikleri oluşabilir.
Tedavi: Diğer çoğu virüs hastalıklarında olduğu gibi bu
hastalığın da doğrudan bir tedavisi ve etkili bir ilacı
olmayıp daha çok destek tedavisi ve bulguları gidermeye
yönelik tedaviler ve bazı antivirütik ilaçlar
uygulanmaktadır.
Erken dönemde başlanılan destek tedavi daha başarılı sonuç
vermektedir. Geç başlanılan tedavi ve ağır seyredebilen
hastalık öldürücü olabilmektedir.
Hastalığa karşı aşı çalışması yürütülmekle birlikte henüz
koruyucu bir aşı geliştirilememiştir.
Korunma:
Hastalık, kenelerin sokması sonrası salgıladıkları sıvıyla,
kenelerin çıkartılırken ezilmesi sonucu çıkan sıvı ve
kanıyla veya kene sokması sonucu virüsü alıp hasta olmuş
hayvanların kan ve salgıları ile bulaşabilmektedir. Bu
nedenle:
Mera ve meskenlerde yerleşik keneler kan emerek beslenirler.
Hayvanları kenelerden uzak tutarak kenelerin yayılmaları
engellenmelidir.
Yeşil ve piknik alanlarına gidildiğinde (su kenarları,
otlaklar, çalılık ve yüksek otlu alanlar) uzun giysiler
giymeli, bacakları açıkta bırakmamalı, paçalar çorap içine
konulup kenenin vücuda ulaşması zorlaştırılmalıdır. Dönüşte
tüm vücut kontrol edilip yapışık kene olup olmadığına
bakılmalıdır.
Yeşil alanlara giderken böcek kaçırıcı sıvı ve jeller cilde
sürülebilir veya giysilere emdirilebilir. Bu maddelerin az
da olsa sağlık
sakıncaları olduğu dikkate alınmalıdır. Hayvan besliyorsanız
hayvanlarınızı dolaştırırken onlara da bu sıvılardan
sürebilirsiniz.
Vücuda yapışık kene tespit edildiğinde keneyi çıkartmak için
fazla zorlamamalı, halk arasında yaygın olduğu şekliyle
sigara veya kibritle yakma, kenenin üzerine kolonya, alkol
veya diğer kimyasal maddeler uygulanmamalıdır. Bu maddeler
kenenin daha erken aşamada kusmasına ve enfekte sıvıyı
vücudumuza salgılamasına neden olabilir.
Vücuda yapışık kene tespit edildiğinde eldiven takarak ve
bir cımbız ile kene vücuda yapışık ağız kısmından tutularak
yavaşça sağa-sola sallanarak bir vida gibi çıkartılmalı veya
bir sağlık kurumuna başvurularak çıkartılması sağlanmalıdır.
Hasta kişiler ile temasta vücut sıvıları aracılığıyla
bulaşma olabileceği unutulmamalıdır.
Artık piknik yapmak da riskli hale geldi. Kenelerle karşılaşmamanız
dileğiyle. |